ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტის (TITR, შუა დერეფანი) სრული პოტენციალის რეალიზებამ შესაძლოა აზერბაიჯანის მშპ-ის დამატებითი ზრდა 1,84%-ის დონეზე უზრუნველყოს, რაც მიმდინარე ფასებში დაახლოებით 1,3 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს.

ამის შესახებ Report მსოფლიო ბანკის (მსბ) ანგარიშზე — „ინტეგრაცია: მაღალი კლასის სავაჭრო ლოგისტიკა ტრანსკასპიური სატრანსპორტო მარშრუტის გასწვრივ“ — დაყრდნობით იუწყება.

დერეფნის ფუნქციონირების გაფართოება ასევე ხელს შეუწყობს ქვეყანაში დასაქმების საერთო მაჩვენებლის 1,5%-ით ზრდას.

აზერბაიჯანის ეკონომიკური ზრდის ძირითადი ფაქტორები იქნება სატრანზიტო სატვირთო გადაზიდვებიდან შემოსავლების ზრდა, საპორტო და სარკინიგზო სექტორებში ბიზნესაქტივობის გაზრდა, ასევე ცენტრალური აზიისა და ევროპის სახელმწიფოებთან სავაჭრო კავშირების გაღრმავება.

ბანკის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ამ მაჩვენებლების მისაღწევად აზერბაიჯანმა უნდა გააგრძელოს საპორტო და სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაცია და ამასთან, დანერგოს ციფრული გადაწყვეტილებები საბაჟო პროცედურების დასაჩქარებლად.

ანგარიშის თანახმად, TITR-ის განვითარებას შეუძლია გრძელვადიან პერსპექტივაში მონაწილე ქვეყნების საერთო მშპ 3,3%-ით გაზარდოს, რაც მიმდინარე ფასებში 58 მილიარდ აშშ დოლარს შეესაბამება. დერეფნის ქვეყნებში (აზერბაიჯანი, სომხეთი, საქართველო, ყაზახეთი, ყირგიზეთი, ტაჯიკეთი, თურქმენეთი, თურქეთი და უზბეკეთი) დასაქმების საერთო მაჩვენებელი 2,9%-ით გაიზრდება.

მშპ-ის მაქსიმალური აბსოლუტური ზრდა რეგიონის მსხვილ ეკონომიკებშია პროგნოზირებული: თურქეთში (+47,1 მილიარდი დოლარი, +4,11%) და ყაზახეთში (+6,14 მილიარდი დოლარი, +2,22%). აზერბაიჯანისთვის მშპ-ის 326 მილიონი აშშ დოლარით, ანუ 0,43%-ით ზრდაა მოსალოდნელი.

მსოფლიო ბანკი მიუთითებს, რომ დერეფნის პოტენციალის სრულად გამოყენება მოითხოვს არა მხოლოდ ინფრასტრუქტურულ ობიექტებში ინვესტიციებს, არამედ კომპლექსური ინსტიტუციური რეფორმების განხორციელებასაც, რომლებიც მოიცავს დიჯიტალიზაციასა და სახელმწიფო სატრანსპორტო კომპანიების რეფორმირებას.

„მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთი ამჟამად TITR-ის მიმღებ ქვეყნებს შორის არ შედის, ვარაუდობენ, რომ 2030-იან წლებში ის მარშრუტთან პირდაპირ ფიზიკურ კავშირებს დაამყარებს. ვინაიდან ამ ანგარიშის ანალიტიკური ჩარჩო 2023-2040 წლების პერიოდს მოიცავს, სომხეთი ჩატარებულ გათვლებშია ჩართული“, — აღნიშნავს მსოფლიო ბანკი.