_{თურქი მომხმარებლები ენერგეტიკული ქვანახშირის მიმართულებით რუსული საწვავის შეზღუდული მიწოდების წინაშე აღმოჩნდნენ — ექსპორტიორებმა ხელმისაწვდომი მოცულობები უკვე გაყიდეს, ხოლო შავ ზღვაში ლოგისტიკური რისკები კვლავ რჩება.}

_{რუსული ქვანახშირის ფასი თურქეთში გაიზარდა მიწოდების დეფიციტისა და შავ ზღვაში არსებული ლოგისტიკური რისკების გამო. ამან გამოიწვია როგორც ფასების, ასევე საზღვაო გადაზიდვის ღირებულების ზრდა, მაშინ როცა მიწოდების ნაწილის გადამისამართება ბალტიის პორტების მიმართულებით იწყება. ამის შესახებ გაზეთი „კომერსანტი“ NEFT Research-ის მიმოხილვაზე დაყრდნობით წერს.}

_{NEFT Research-ის მონაცემებით, 17 ივლისით დასრულებულ კვირაში თურქეთის ბაზარზე 6000 კკალ/კგ კალორიულობის ენერგეტიკული ქვანახშირის ფასი 3,6%-ით გაიზარდა და CIF პირობებით 107 აშშ დოლარს ტონაზე მიაღწია.}

_{ანალიტიკოსების განცხადებით, თურქი მომხმარებლები თანდათან უბრუნდებიან მარაგების შევსებას, თუმცა რუსი მომწოდებლების მხრიდან მიწოდების დეფიციტს აწყდებიან, რადგან მათ უკვე გაყიდეს ხელმისაწვდომი მოცულობები.}

_{ლოგისტიკა კვლავ რისკის ფაქტორად რჩება}

_{დამატებით ზეწოლას ახდენს შავ ზღვაში არსებული დაძაბულობის შენარჩუნება.}

_{ანალიტიკოსები იხსენებენ, რომ 22 ივლისს შეტევა მოხდა მშრალტვირთმზიდ გემზე, რომელსაც ქვანახშირი რუსეთის პორტ ტამანიდან თურქეთის ტრაპიზონში გადაჰქონდა. ამან ბაზრის მონაწილეების შეშფოთება გააძლიერა მიწოდების სტაბილურობასთან დაკავშირებით.}

_{NEFT Research-ის საკონსულტაციო პარტნიორის, ა. კოტოვის განცხადებით, ალტერნატიულ ვარიანტებად რჩება მიწოდება უსტ-ლუგის პორტიდან ხმელთაშუა ზღვის გავლით, ასევე სარკინიგზო მარშრუტი აზერბაიჯანისა და საქართველოს გავლით. თუმცა ორივე ვარიანტი მნიშვნელოვნად ძვირია ტრადიციულ შავი ზღვის მიმართულებასთან შედარებით.}

_{ამ ფონზე, უსტ-ლუგიდან თურქეთში ქვანახშირის საზღვაო გადაზიდვის ღირებულება კვირის განმავლობაში 1,9%-ით გაიზარდა და 26,4 დოლარი ტონაზე შეადგინა.}

_{ამავდროულად, გაიზარდა საექსპორტო ფასებიც.}

_{მიწოდების ნაწილი შესაძლოა ბალტიის მიმართულებით გადავიდეს}

_{თურქეთი რუსული ქვანახშირის ყველაზე მსხვილი დასავლელი მყიდველია. NEFT Research-ის შეფასებით, 2025 წელს მიწოდება დაახლოებით 34,6%-ით გაიზარდა და დაახლოებით 35 მილიონ ტონას მიაღწია.}

_{ადრე თურქეთის ბაზრის მიმზიდველობა რუსი მომწოდებლებისთვის უკვე გაიზარდა ევროპაში ფასების ცვლილების ფონზე. 2026 წლის აპრილში თურქეთში ენერგეტიკული ქვანახშირის ღირებულებამ 2023 წლის ივლისის შემდეგ პირველად გადააჭარბა ევროპულ CIF ARA ინდექსს. ანალიტიკოსები ამას უკავშირებდნენ ალტერნატიული მომწოდებლების მხრიდან მიწოდების შემცირებას, ფრახტის მაღალ ღირებულებას და რუსი ექსპორტიორების მიერ ფასდაკლებების ნაწილის გაუქმებას. ამასთან, მიწოდების შემდგომი ზრდის შესაძლებლობებს ზღუდავდა ლოგისტიკური ხარჯები და მოთხოვნის დონე.}

_{ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ივნის-ივლისში რუსმა ექსპორტიორებმა მოცულობების ნაწილი უფრო მომგებიან ბაზრებზე გადაამისამართეს, რის შედეგადაც თურქი მყიდველებისთვის მიწოდება შეიზღუდა.}

_{პ. სტოლიპინის სახელობის ზრდის ეკონომიკის ინსტიტუტის ექსპერტის, პ. გამოვის შეფასებით, უახლოეს 2-3 თვეში თურქეთის ბაზარმა შესაძლოა რუსული ქვანახშირის 0,8-1,5 მილიონი ტონა ვერ მიიღოს. მისი თქმით, საზღვაო გადაზიდვების არასტაბილურობამ, სადაზღვევო შეზღუდვებმა და ფრახტის ღირებულების ზრდამ შესაძლოა ივლისში აზოვ-შავი ზღვის აუზის პორტებიდან გადაზიდვების 25-35%-ით შემცირება გამოიწვიოს.}

_{ამ პირობებში, მიწოდების ნაწილმა უკვე ბალტიის მიმართულებით გადაინაცვლა. თუმცა, როგორც ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, უფრო გრძელი ლოგისტიკური მარშრუტები ზრდის სატრანსპორტო ხარჯებს და ამცირებს თურქეთში მიწოდების მომგებიანობას.}

_{Expert RA-ს კორპორაციული რეიტინგების უმცროსი დირექტორის, ო. ემელჩენკოვას პროგნოზით, თურქეთის ბაზარზე მიწოდების დეფიციტი უახლოეს კვირებში მაინც შენარჩუნდება.}

_{თუ შავი ზღვის გავლით გადაზიდვების შეფერხება გაგრძელდება, წლის მეორე ნახევარში ბაზარმა, შესაძლოა, 10-12 მილიონ ტონამდე ქვანახშირი ვერ მიიღოს, მაშინ როცა ბალტიის ინფრასტრუქტურის შესაძლებლობები შეზღუდულია ამ მოცულობების სრულად ჩანაცვლებისთვის.}