აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და პირველი ლედი მეჰრიბან ალიევა 11 აგვისტოს 2044 წლამდე ნახიჩევანის განვითარების გენერალურ გეგმას გაეცნენ.

როგორც Report-ი იუწყება, აზერბაიჯანის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარემ ქალაქმშენებლობისა და არქიტექტურის საკითხებში ანარ გულიევმა სახელმწიფოს მეთაურსა და პირველ ლედის ახალი გენერალური გეგმის, ქალაქის სამომავლო განვითარების მიზნებისა და დაგეგმილი სამუშაოების შესახებ ინფორმაცია მიაწოდა.

გენერალური გეგმა სახელმწიფოს მთავარმა საპროექტო ინსტიტუტმა „აზერმემარლიაიჰემ“ და საერთაშორისო საკონსულტაციო კომპანია Chapman Taylor-მა მოამზადეს ქალაქმშენებლობისა და არქიტექტურის სახელმწიფო კომიტეტის დაკვეთით, „ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის 2023-2027 წლების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სახელმწიფო პროგრამის“ შესაბამისად.

აზერბაიჯანის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქის, ნახიჩევანის ახალი გენერალური გეგმა, რომელიც დამოუკიდებლობის პერიოდში პირველად შემუშავდა, განსაზღვრავს ქალაქის სივრცითი განვითარების ერთიან სტრატეგიულ ხედვას გრძელვადიან პერსპექტივაში. კონცეფცია ეფუძნება ქალაქის ცენტრის განახლებას, რეკრეაციული ზონების გაფართოებას, მდგრადი მობილობის წახალისებას, საცხოვრებელი და სოციალური ინფრასტრუქტურის გაძლიერებას, ასევე ტურისტული პოტენციალის უფრო ეფექტიან გამოყენებას.

ქალაქის განვითარების ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება მისი ცენტრალური ნაწილის გარდაქმნაა. ამ მიზნით შემუშავდა 74 ჰექტარი ფართობის ცენტრალური რაიონის დეტალური გეგმა, ასევე ახალი არქიტექტურული კონცეფცია 12,5 ჰექტარი ფართობის ტერიტორიისთვის, რომლის ფარგლებშიც არსებული განაშენიანების სტრუქტურა შენარჩუნდება. პროექტი ითვალისწინებს ქალაქის ცენტრის უფრო ცოცხალ, კომპაქტურ და ხელმისაწვდომ სივრცედ გარდაქმნას. კონცეფციის თანახმად, ეტაპობრივად განახლდება მოძველებული და ისტორიული ღირებულების არმქონე შენობები და ისინი თანამედროვე მრავალსართულიანი საცხოვრებელი და მრავალფუნქციური შენობებით ჩანაცვლდება. ამ ტერიტორიაზე შეიქმნება ახალი ადმინისტრაციული კომპლექსი, ხოლო ცენტრალური მოედანი გარდაიქმნება ადამიანზე ორიენტირებულ საზოგადოებრივ სივრცედ, სადაც დაემატება ლანდშაფტის დიზაინის ახალი ელემენტები და მცირე არქიტექტურული ფორმები. ყველა ამ მიდგომის შედეგად ჩამოყალიბდება ქალაქის თანამედროვე ცენტრი, სადაც საცხოვრებელი, სამუშაო, მომსახურების, რეკრეაციული და საზოგადოებრივი ფუნქციები ერთმანეთთან ჰარმონიულად იქნება შერწყმული.

გენერალური გეგმის განხორციელების ფარგლებში, რომლის მიზანია ეკოლოგიური ინფრასტრუქტურის ქალაქის განუყოფელ ნაწილად ქცევა, გაფართოვდება გამწვანების არსებული სისტემა. ნახიჩევანის გასწვრივ მდებარე ტერიტორია ქალაქის ცხოვრებაში ინტეგრირდება, იქ აშენდება ახალი პარკები, დასასვენებელი ზონები და საზოგადოებრივი სივრცეები. შედეგად, დაგეგმილია ერთ სულ მოსახლეზე მწვანე საფარის ფართობის 15-დან 27 კვადრატულ მეტრამდე გაზრდა.

ქალაქის მობილობისადმი მიდგომაც ახალ პრინციპებზეა აგებული. მდგრადი და ეკოლოგიურად სუფთა სატრანსპორტო გადაწყვეტილებების დანერგვის ხელშემწყობი კონცეფციის თანახმად, საგზაო-სატრანსპორტო ქსელის საერთო სიგრძე 188,4 კილომეტრი იქნება, ხოლო ველოსიპედის ინფრასტრუქტურის სიგრძე — 122 კილომეტრი. ეს ნიშნავს, რომ მთელი საგზაო-სატრანსპორტო ქსელის 65 პროცენტზე მეტი ველოსიპედით გადაადგილებისთვის იქნება ადაპტირებული.

გენერალურ გეგმაში ნახიჩევანის მდიდარი ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობა და მისი ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობა ქალაქის ტურისტული პოტენციალის განმსაზღვრელ ძირითად უპირატესობებად არის განხილული. ისტორიული მემკვიდრეობის შენარჩუნებასთან ერთად, მომსახურების ზონების გაფართოება და ურბანული გარემოს ხარისხის გაუმჯობესება ტურიზმის სექტორის კონკურენტუნარიანობის გაზრდას შეუწყობს ხელს.

ნახიჩევანის სამომავლო განვითარება ქალაქის ზრდის პოტენციალის გათვალისწინებით იგეგმება. გენერალური გეგმის თანახმად, აღნიშნულ პერიოდში დასახლებული ტერიტორიის ფართობი 1 831-დან 2 630 ჰექტრამდე გაიზრდება. ამრიგად, ქალაქის არსებული ტერიტორიის დაახლოებით 44 პროცენტით გაფართოება იგეგმება, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობა, როგორც მოსალოდნელია, 97 200-დან 130 ათას ადამიანამდე გაიზრდება.

მოსახლეობის სიმჭიდროვის გათვალისწინებით, დაგეგმილია საცხოვრებელი ფონდის ფართობის 3,9 მილიონ კვადრატულ მეტრამდე გაზრდა. ეს საშუალებას მისცემს თითოეულ მცხოვრებზე საშუალოდ 30 კვადრატული მეტრი საცხოვრებელი ფართი იყოს გათვალისწინებული და შექმნის პირობებს ახალი საცხოვრებელი უბნების სოციალური, სატრანსპორტო და საინჟინრო ინფრასტრუქტურით კომპლექსურად განვითარებისთვის.

ქალაქის ზრდასთან ერთად გაფართოვდება სოციალური ინფრასტრუქტურაც. განათლებისა და ჯანდაცვის სისტემების მომსახურების გათვალისწინებით, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ტევადობა 23 400 ადგილამდე, სკოლამდელი დაწესებულებების — 7 800 ადგილამდე, ხოლო საავადმყოფოების საწოლების რაოდენობა 650-მდე გაიზრდება. მოსალოდნელია, რომ მომსახურების სფეროს, ტრანსპორტისა და ლოგისტიკის, მრეწველობის, მშენებლობის, ტურიზმისა და აგრარული სექტორების განვითარების შედეგად დასაქმების დონე თითქმის 40 პროცენტით გაიზრდება და 78 ათას ადამიანს მიაღწევს.

ამრიგად, ქალაქი ნახიჩევანი, რომელიც შუა დერეფნის სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს, 2044 წლისთვის დიდი პოტენციალის მქონე საცხოვრებელ სივრცედ განვითარდება. ახალი გენერალური გეგმა, რომელიც ქალაქის ისტორიულ-კულტურულ მემკვიდრეობას ქალაქმშენებლობის თანამედროვე პრინციპებთან აერთიანებს, მისი, როგორც მდგრადი, ინკლუზიური და ადამიანზე ორიენტირებული რეგიონული ცენტრის განვითარების სტრატეგიული საფუძველი გახდება.